Blog/Bài viết

Vì sao điểm phục hồi bỏ qua các buổi tập tạ của bạn

Nhiều điểm phục hồi dựa vào các tín hiệu qua đêm mà không biết chi tiết buổi tập tạ của bạn. Bài viết này giải thích nhật ký bài tập bổ sung được gì, và Incredible tính các hiệp tập bạn đã ghi vào điểm Độ sẵn sàng hằng ngày như thế nào.

Nhiều điểm phục hồi được tính trước hết từ giấc ngủ, HRV và nhịp tim nghỉ ngơi. Các tín hiệu này có thể hữu ích, nhưng không cho biết số hiệp, số lần và mức tạ trong một buổi tập tạ. Điểm hằng ngày của Incredible là Độ sẵn sàng, thang điểm từ 0 đến 100 cho biết hôm nay bạn sẵn sàng tập luyện đến đâu. Điểm này bắt đầu từ giấc ngủ và các chỉ số qua đêm của bạn, rồi tính đến các buổi tập đã được ghi nhận, kể cả các buổi tập tạ bạn đã ghi.

Phần lớn điểm phục hồi hoạt động thế nào

Một điểm phục hồi thông thường có dạng gần như sau:

Điểm phục hồi = f(HRV, nhịp tim nghỉ ngơi, chất lượng giấc ngủ, thời lượng giấc ngủ)

Một số sản phẩm còn dùng thêm nhiệt độ da hoặc cổ tay, tần số hô hấp hay nồng độ oxy trong máu. Các dữ liệu đầu vào chính thường được thu thập tự động qua đêm, nên điểm vừa tiện vừa nhất quán. WHOOP Recovery, điểm Recovery của Bevel và các sản phẩm khác đều có phương pháp và cách gọi riêng.

Các chỉ số qua đêm này cho bạn bối cảnh hữu ích, nhưng không thể tái hiện một buổi tập với thanh đòn. Thiết bị đeo có thể ghi lại thời lượng và nhịp tim của buổi tập mà không biết trong đó có squat, đẩy ngực hay những quãng nghỉ dài giữa các hiệp nặng. Một số sản phẩm hiện đã có công cụ cho tập sức mạnh, nhưng mỗi bên đưa dữ liệu đó vào một chỗ khác nhau. Ví dụ, Strength Trainer của WHOOP cộng tải cơ bắp vào điểm Strain, song song với Recovery.

Vì sao tập tạ dễ bị bỏ sót

Tải của các môn sức bền thường có thể ước tính từ một tín hiệu liên tục, như công suất, tốc độ hoặc nhịp tim theo thời gian. Tập sức mạnh thì không liên tục như vậy. Nhịp tim tăng trong lúc tập một hiệp, giảm khi nghỉ, và trung bình cả buổi có thể khá khiêm tốn ngay cả khi khối lượng tập đã ghi là rất lớn.

Nhật ký tập sức mạnh chi tiết cho thêm những thông tin mà chỉ riêng nhịp tim không có:

  • bài tập đã thực hiện;
  • số hiệp và số lần đã hoàn thành;
  • mức tạ và loại hiệp, chẳng hạn hiệp khởi động.

Những thông tin này giúp xây dựng mô hình tải cho bài tập sức mạnh. Dù vậy, chúng vẫn không đo trực tiếp tổn thương cơ, không chứng minh một nhóm cơ đã phục hồi, và cũng không xác định được một thời gian phục hồi áp dụng cho mọi người.

Incredible dùng các buổi tập tạ đã ghi như thế nào

Mỗi sáng, Độ sẵn sàng được xác định dựa trên đêm qua của bạn, rồi cập nhật trong ngày khi bạn tập luyện hoặc gặp căng thẳng. Mọi yếu tố đều được so với mức thường lệ của chính bạn, chứ không phải với số liệu chung của cả cộng đồng.

Màn hình điểm số hiển thị hai danh sách:

  • Yếu tố giúp tăng Độ sẵn sàng: giấc ngủ, HRV, nhịp tim nghỉ ngơi, nhiệt độ cơ thể và tần số hô hấp. Giấc ngủ quan trọng nhất, phần còn lại đến từ các chỉ số đo qua đêm.
  • Yếu tố làm giảm Độ sẵn sàng: Tải tập luyện, Vận động, Căng thẳng ban ngày và Cân bằng tập luyện. Việc tập luyện trong ngày làm giảm điểm nhiều nhất, và còn giảm nhiều hơn nếu mấy ngày liền bạn đã tập nặng. Một ngày căng thẳng sẽ làm điểm giảm đôi chút.

Điểm đi kèm một nhãn: Phục hồi khi dưới 50, Tập vừa sức từ 50, Sẵn sàng từ 75 và Tập hết mình từ 90. Bạn có thể tùy chọn tự đánh giá để cho biết mình thực sự cảm thấy thế nào.

Công cụ theo dõi tập sức mạnh tích hợp sẵn trong Incredible ghi lại bài tập, số hiệp, số lần, mức tạ và loại hiệp, trên iPhone hoặc Apple Watch. Ứng dụng quy đổi các hiệp đã hoàn thành thành tải sức mạnh. Các bài tập cardio có tải riêng, tính từ thời lượng và cường độ nhịp tim, còn nhịp tim trong những phút vận động ngoài bài tập được tính là vận động.

Tải tập luyện gộp các nguồn đó lại:

Tải tập luyện = bài tập cardio + các buổi tập tạ đã ghi + vận động ngoài bài tập

Nếu bạn ghi các buổi tập tạ trong một ứng dụng khác, Incredible vẫn thấy các bài tập đó qua Apple Health, nhưng chỉ có dữ liệu nhịp tim. Sau ba buổi tập tạ như vậy trong sáu tuần, một thẻ bên dưới đồng hồ Thể lực sẽ gợi ý bạn ghi buổi tiếp theo trong Incredible để mọi hiệp tập đều được tính.

Một Tải tập luyện, nhiều góc nhìn

Cùng một mức tải hằng ngày được dùng cho các điểm tập luyện liên quan trong ứng dụng:

Tải tập luyện thể hiện tải trong ngày trên thang cong từ 0 đến 100. Con số này không phải tỷ lệ phần trăm hay giới hạn tối đa của cơ thể.

Tập luyện gần đây là trung bình có trọng số của tải hằng ngày, thay đổi nhanh hơn. Chỉ số này thay đổi theo nhịp bảy ngày, nhưng không phải tổng hay trung bình đơn thuần của đúng bảy ngày theo lịch.

Thể lực là trung bình có trọng số thay đổi chậm hơn, theo nhịp 42 ngày, hiển thị trên thang cong riêng từ 0 đến 100. Thể lực là nền tảng tập luyện được xây dựng dần từ các bài tập đã ghi nhận. Đây không phải toàn bộ thể lực, sức khỏe nói chung hay khả năng sinh hoạt hằng ngày của bạn.

Cân bằng tập luyện so sánh Tập luyện gần đây với nền tảng thay đổi chậm hơn đó. Chỉ số này mô tả mối tương quan trong việc tập luyện đã ghi nhận của bạn, không dự đoán chấn thương hay tập quá sức.

Tải cardio và Tải cơ bắp chia bảy ngày gần nhất thành tải lên tim và tải lên cơ, mỗi loại được so với một tuần thường lệ của bạn.

Độ sung sức của cơ xem xét từng nhóm cơ. Dựa trên các hiệp tập bạn đã ghi và các bài tập cardio, chỉ số này ước tính nhóm cơ nào đã sẵn sàng để tập và nhóm nào vẫn cần nghỉ, so với mức thường lệ của chính bạn. Đây là ước tính từ nhật ký tập luyện, không phải phép đo trực tiếp trên cơ.

Việc dùng chung một mức tải này rất quan trọng, vì buổi tập tạ bạn đã ghi không bị gộp lẫn thành một sự kiện nhịp tim chung chung. Các hiệp tập trong buổi đó làm giảm Độ sẵn sàng ngay trong ngày, dần xây dựng Thể lực, và hiện ra trong Tải cơ bắp lẫn Độ sung sức của cơ.

Apple Watch Series 12 và Ultra 4 giờ cũng có điểm sẵn sàng riêng của Apple. Theo Apple, điểm này dựa trên hoạt động gần đây, các chỉ số sinh tồn và điểm giấc ngủ của bạn. Incredible cho bạn điểm Độ sẵn sàng hằng ngày cả trên các mẫu đồng hồ cũ hơn, miễn phí từ Series 4 trở lên. Từ Series 6, mẫu chạy được watchOS 11, điểm hiển thị ngay trên đồng hồ. Xem đồng hồ của bạn có những tính năng nào. Tải Incredible trên App Store.

Những điều Độ sẵn sàng không khẳng định

Độ sẵn sàng không:

  • chứng minh cơ thể hay một nhóm cơ của bạn đã phục hồi;
  • dự đoán chấn thương, bệnh tật, thành tích hay tình trạng tập quá sức;
  • chỉ định bài tập hay quyết định việc tập luyện có an toàn hay không;
  • tính đến cơn đau hay bệnh tật, vì điểm không thể biết những điều này; hoặc
  • dùng nồng độ oxy trong máu, vốn được hiển thị như một chỉ số sinh tồn riêng và không làm thay đổi điểm.

Điểm cao nghĩa là dữ liệu cho thấy bạn có thể tập bình thường hoặc nặng hơn, chứ không phải mệnh lệnh buộc bạn tập nặng. Điểm thấp có thể là lý do để bạn nhẹ nhàng hơn trong ngày, chứ không phải quy định bắt bạn dừng tập. Đừng để điểm số lấn át cảm nhận của chính bạn.

Giới hạn của dữ liệu cũng quan trọng. Một ngày có đủ dữ liệu mà không tập luyện thì tải bằng 0. Dữ liệu bài tập bị thiếu, chưa đầy đủ hoặc còn đang cập nhật được xem là chưa có, chứ không phải bằng 0. Vì vậy, nếu bạn ghi bài tập không đầy đủ, bức tranh tập luyện cũng sẽ không đầy đủ.

Nghiên cứu có thể và không thể cho thấy điều gì

Một số nghiên cứu gợi ý rằng các chỉ số của hệ thần kinh tự chủ và các dấu hiệu liên quan đến quá trình phục hồi sau tập kháng lực có thể thay đổi theo những mốc thời gian khác nhau. Các nghiên cứu như Chen et al. (2019), Flatt et al. (2018) và Howatson và van Someren (2008) là một phần trong các thảo luận rộng hơn về HRV, chức năng cơ và việc theo dõi tập luyện.

Những nghiên cứu này không xác nhận Độ sẵn sàng hay Độ sung sức của cơ là thước đo chính xác mức phục hồi của mô. Các mức trung bình 42 ngày và 7 ngày theo mô hình tải tập luyện tiêu chuẩn. Công thức tính tải sức mạnh, trọng số của từng tín hiệu trong Độ sẵn sàng và mức giảm điểm do tập luyện trong ngày là cách hiệu chỉnh riêng của Incredible.

Tóm lại

Một điểm phục hồi thông thường có thể hữu ích dù gần như không biết gì về những gì bạn đã làm trong phòng tập. Incredible tiếp cận theo cách khác: Độ sẵn sàng bắt đầu từ giấc ngủ và các chỉ số qua đêm của bạn, còn các bài tập cardio đã ghi nhận, các buổi tập tạ đã ghi và hoạt động vận động hằng ngày cùng được tính vào một Tải tập luyện chung.

Sự khác biệt rất đơn giản. Các chỉ số qua đêm cho biết một phần bức tranh. Các bài tập đã ghi nhận cho biết một phần khác. Incredible gộp cả hai vào một điểm, cho phép bạn bổ sung cảm nhận của mình, và để bạn tự quyết định việc tập luyện.